Đặc sản bánh răng vừa xứ thanh

0
32

Người xứ Thanh kể lại, bánh có nguồn gốc từ làng Trung Lập (xã Trung Lập, Thọ Xuân), khi xưa vua Lê Hoàn đích thân xuống đồng cày ruộng trong lễ hội đầu năm. Nhân dân đã dành thứ gạo ngon ở mảnh đất đó, làm nên món bánh dâng vua.

Chiếc bánh răng bừa nhân thịt lợn, hành, mộc nhĩ ăn không biết chán, ăn ngon nhất trong những ngày mưa lạnh.

Bánh răng bừa được làm từ gạo tẻ xay nhuyễn gói trong lá rong, nhân thịt lợn, hành khô, mộc nhĩ. Chọn gạo làm bánh cũng là công đoạn cầu kỳ, gạo không khô quá, cũng không dẻo quá để tránh cho chiếc bánh không bị nát khi luộc lên. Gạo đem ngâm vài tiếng trong nước lạnh rồi đem xay nhuyễn, xay càng mịn thì bánh ăn càng ngon. Chọn thịt lợn làm nhân bánh cũng chọn thịt ba chỉ, có chút mỡ để khi luộc bánh, mùi thơm mỡ màng của thịt trộn với mùi gạo chín, lá chuối xanh… khiến người ăn không bao giờ biết chán.

Người xứ Thanh không dùng lá chuối gói bánh như một số vùng khác mà dùng lá dong hột để gói. Lá dong sẽ được hơ qua lửa để lá dẻo dai hơn. Theo họ, bánh gói bằng lá chuối thì khi cuộn, lăn chiếc bánh sẽ được chắc hơn. Luộc chín rồi, hương vị của lá chuối cũng làm cho bánh trở nên đậm đà hơn.

Bánh vớt ra rồi để cho ráo nước và bớt nóng. Bóc lớp lá chuối ra, chiếc bánh thon dài tỏa hương thơm mỡ màng từ gạo, lá chuối, nhân thịt… Bánh răng bừa chấm với thứ nước mắm cũng do chính tay người Thanh Hóa làm, thêm chút chanh, ớt thì không còn gì tuyệt bằng. Bánh ăn ngon nhất là những ngày mưa, trời se se lạnh.

Trước đây, bánh chỉ xuất hiện vào những dịp lễ Tết, nhưng giờ thì nó được làm quanh năm và để buôn bán. Ở Thanh Hóa nhiều nơi làm bánh răng bừa, nhưng ngon có tiếng vẫn là bánh của làng Trung Lập, quê hương của chính vua Lê Hoàn. Các cô gái trong làng đi lấy chồng xa cũng mang theo bí quyết truyền đi các vùng khác. Món bánh vì thế mà cũng nổi tiếng khắp các vùng tỉnh Thanh.

Về làng Trung Lập viếng thăm đền thờ vua Lê Hoàn, bạn đừng quên mua thêm một ít bánh răng bừa về làm quà. Chiếc bánh nhỏ xinh, gói tình người xứ Thanh có giá chỉ 15.000 đồng/chục chiếc.

=========

Ngoài nem chua thì Thanh Hóa có một món ăn bình dị khác đó là bánh răng bừa, chỉ với những nguyên liệu quen thuộc như gạo tẻ, thịt lợn, mộc nhĩ, hành khô, … Bánh răng bừa cùng với bánh chưng, bánh dày là những cỗ vật không thể thiếu trong các ngày lễ tết ở xứ Thanh.

Ngoài cái tên lạ tai, bánh răng bừa còn được gọi là bánh tẻ. Là đặc sản của người dân xứ Thanh, bánh có dáng thon dài khá giống với răng của chiếc bừa – một dụng cụ quen thuộc của nhà nông. Tương truyền, bánh từng được trân trọng làm lễ vật dâng vua Lê Hoàn mừng ngày bội thu.

Trước đây, bánh chỉ chủ yếu được làm trong dịp lễ hội, hiếu hỉ. Nhờ sự thơm ngon, hiện bánh được làm quanh năm, bán lẻ với giá khá “mềm” chừng15.000 đồng/chục.

Để bánh ngon, khâu chọn gạo làm bột là quan trọng nhất. Cụ thể, gạo không được quá khô cũng không nên quá dẻo nhằm tránh nhão nát khi chín. Sau khi chọn được gạo, người ta ngâm chừng 3 – 4 giờ, vo sạch để ráo rồi xay bằng nước vôi trong. Toàn bộ số bột thu được tiếp tục đưa lên bếp, chưng đều cho chín tới khoảng 70%.

Giống như gạo, người dân chỉ chọn thịt ba chỉ, đem thái hạt lựu làm nhân bánh. Muốn thịt thật đậm đà, chỉ cần trộn cùng hành khô, mộc nhĩ, nước mắm, hạt tiêu đem xào tái. Lúc chín, mùi thơm mỡ màng của nhân hòa quyện cùng gạo chín, lá chuối xanh… mang lại cảm giác ngon mộc mạc, ăn nhiều không ngán.

Khi gói bánh, người làm khéo léo dùng đũa nhón ít bột, quệt vào giữa miếng lá chuối, thêm chút nhân rồi cuộn tròn, bẻ gập hai đầu lá lại rồi đem luộc khoảng 30 phút là được

Sự khác biệt của bánh răng bừa xứ Thanh với các vùng miền khác là người ta không dùng lá dong mà chỉ chọn lá chuối hột. Để lá không bị rách, người Thanh Hóa hơ qua lửa để miếng lá trở nên dẻo dai hơn, mang lại hương vị đặc trưng cho bánh.

Thưởng thức những chiếc bánh nóng hổi, dẻo thơm mùi lúa mới chấm cùng nước mắm ngon, thực khách sẽ cảm nhận được hương vị thơm ngon của chiếc bánh và hiểu vì sao bánh răng bừa lại gắn liền với cuộc sống và phong tục của người dân nơi đây, để rồi mỗi khi đi xa, món bánh dân dã này luôn làm những người con xứ Thanh thêm da diết nhớ quê hương